[x] ปิดหน้าต่างนี้
Powered by ATOMYMAXSITE 2.5
เมนูหลัก
เครือข่ายพระราชดำริ
e-Learning

พยากรณ์อากาศ
 

 
  
โครงการ อพ.สธ.-มข.  
 

plant project

โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ  สยามบรมราชกุมารี  (อพ.สธ.)

Plant Genetic Conservation Project Under the Royal Initiative of

Her Royal Highness Princess Maha Chakri Sirindhorn

การร่วมสนองพระราชดำริในโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยขอนแก่น

โครงการ อพ.สธ. มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาบุคลากร อนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรพันธุกรรมพืชให้เกิดประโยชน์ถึงมหาชนชาวไทย โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้
  1. ให้เข้าใจและเห็นความสำคัญของพันธุกรรมพืช
  2. ให้ร่วมคิด ร่วมปฏิบัติ จนเกิดประโยชน์ถึงมหาชนชาวไทย
  3. ให้มีระบบข้อมูลพันธุกรรมพืช สื่อถึงกันได้ทั่วประเทศ
 
      การดำเนินงานของโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชฯ มีกรอบการดำเนินงาน 3 กรอบ 8 กิจกรรม ดังนี้
•   กรอบการเรียนรู้ทรัพยากร
                             กิจกรรมปกปักพันธุกรรมพืช
                             กิจกรรมสำรวจเก็บรวบรวมพันธุ์พืช
                             กิจกรรมปลูกรักษาพันธุกรรมพืช
•   กรอบการใช้ประโยชน์
                             กิจกรรมอนุรักษ์และใช้ประโยชน์พันธุกรรมพืช
                             กิจกรรมศูนย์ข้อมูลพันธุกรรมพืช
                             กิจกรรมวางแผนพัฒนาพันธุ์พืช
•   กรอบการสร้างจิตสำนึก
                             กิจกรรมสร้างจิตสำนึกการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช
                             กิจกรรมพิเศษสนับสนุนการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช
 
โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มหาวิทยาลัยขอนแก่น (อพ.สธ.-มข.)
                             มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ร่วมสนองพระราชดำริเป็นคณะปฏิบัติงานวิทยาการในโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชฯ ตั้งแต่ปีพุทธศักราช 2540 โดยมีคณะและหน่วยงานที่เข้าร่วมสนองพระราชดำริหลายแห่ง มีคณะที่เข้าร่วมดำเนินงานหลักๆ จำนวน 5 คณะ คือ คณะวิทยาศาสตร์, คณะเกษตรศาสตร์, คณะเภสัชศาสตร์, คณะศึกษาศาสตร์ และคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยในปี 2540-2549 ได้ดำเนินการในพื้นที่โคกภูตากา อำเภอเวียงเก่า จังหวัดขอนแก่น โดยดำเนินกิจกรรมต่างๆ จำนวน 4 กิจกรรม อันได้แก่ กิจกรรมที่ 1 กิจกรรมปกปักพันธุกรรมพืช ประกอบด้วย ศึกษาชีวโมเลกุลของพืช ทั้งนี้เพื่อฟื้นฟูสภาพพื้นที่โดยการปลูกพรรณไม้เพิ่มเติม และการคัดเลือกพันธุ์พืชเพื่อนำไปขยายผลต่อไป การสำรวจทำขอบเขตพื้นที่ การปลูกไผ่รวกเป็นแนวรั้ว การสำรวจพรรณไม้และการศึกษาสัณฐานวิทยาและชีววิทยาของพืช ทั้งนี้เพื่ออนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่แห่งนี้ให้เป็นห้องปฏิบัติการธรรมชาติสำหรับใช้ในการศึกษาเกี่ยวกับพืชพรรณ สภาพทางนิเวศน์ สภาพทางกายภาพและชีวภาพ กิจกรรมที่ 3 กิจกรรมปลูกรักษาพันธุกรรมพืช ประกอบด้วย การสำรวจพื้นที่ วางระบบน้ำ สร้างบ้านพักเจ้าหน้าที่ สำนักงานกลาง เรือนเพาะชำกล้าไม้และรวบรวมพันธุกรรมพืช ทั้งนี้เพื่อฟื้นฟูสภาพพื้นที่โดยการปลูกพืชพรรณไม้เพิ่มเติม และการคัดเลือกพันธุ์พืชเพื่อนำไปขยายผลต่อไป กิจกรรมที่ 4 กิจกรรมอนุรักษ์และใช้ประโยชน์พันธุกรรมพืช  ประกอบด้วย  การศึกษาด้านสัณฐานวิทยา  สรีรวิทยา โภชนาการ รงควัตถุ กลิ่น เนื้อไม้ ตลอดจนการปลูก ดูแลรักษา และการขยายพันธุ์ ทั้งนี้เพื่ออนุรักษ์ให้เกิดความยั่งยืนในการพัฒนาและใช้ประโยชน์ให้เกิดผลในทางเศรษฐกิจแก่ชุมชน นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรมอื่นๆ อีก เช่น กิจกรรมศูนย์ข้อมูลพันธุกรรมพืช กิจกรรมสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช และกิจกรรมที่ 8 กิจกรรมพิเศษอื่นๆ เพื่อสนับสนุนการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช เช่น การศึกษาสภาพทางนิเวศวิทยา การรวบรวมภูมิปัญญาท้องถิ่น การทำเอกสารเผยแพร่ การอบรมเจ้าหน้าที่และเกษตรกร การสำรวจและทำแผนที่ชุดดิน การวิเคราะห์ดินทั้งทางกายภาพ เคมี และชีวภาพ การจัดทำพิพิธภัณฑ์ดิน ตลอดจนการอนุรักษ์ดินและน้ำ
ต่อมาในปี 2550 การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยได้นำพื้นที่เขื่อนต่างๆ สนองพระราชดำริ เข้าร่วมโครงการ อพ.สธ. จำนวน 4 พื้นที่ ได้แก่ เขื่อนอุบลรัตน์ อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น, เขื่อนจุฬาภรณ์ อำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ, เขื่อนห้วยกุ่ม อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ และเขื่อนสิรินธร อำเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี ในการที่จะทำให้บรรลุกรอบการดำเนินงานทั้ง 3 ด้านของโครงการ อพ.สธ. โดยมีรายละเอียดพื้นที่ ดังนี้
          1.โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี พื้นที่โคกภูตากา ตำบลเมืองเก่าพัฒนา อำเภอเวียงเก่า จังหวัดขอนแก่น พื้นที่ 706 ไร่ 1 งาน 22 ตารางวา
          2.โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พื้นที่เขื่อนอุบลรัตน์ ตำบลอุบลรัตน์ อำเภออุบลรัตน์จังหวัดขอนแก่น พื้นที่ประมาณ 1,463 ไร่
          3.โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พื้นที่เขื่อนจุฬาภรณ์ ตำบลทุ่งลุยลาย อำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ พื้นที่ประมาณ 814 ไร่
          4.โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พื้นที่เขื่อนห้วยกุ่ม ตำบลหนองโพนงาม อำเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ พื้นที่ประมาณ 876 ไร่
          5. โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พื้นที่เขื่อนสิรินธร ตำบลช่องเม็ก อำเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี พื้นที่ประมาณ 2,936 ไร่
              มหาวิทยาลัยขอนแก่น จึงได้จัดทำแผนการวิจัยขึ้นมาใหม่เพื่อสนองโครงการ อพ.สธ. ในระยะ 5 ปี (พศ. 2550-2554) ซึ่งมีคณะและหน่วยงานที่เข้าร่วมสนองพระราชดำริ จำนวน 5 คณะ คือ คณะวิทยาศาสตร์, คณะเกษตรศาสตร์, คณะเภสัชศาสตร์, คณะแพทยศาสตร์ และคณะเทคนิคการแพทย์ โดยได้ดำเนินการศึกษาวิจัยต่อเนื่องในพื้นที่โคกภูตากา และพื้นที่ซึ่งการไฟฟ้าฝ่ายผลิต สนองพระราชดำริ เพื่อเข้าร่วมโครงการ อพ.สธ. ในบริเวณเขื่อนจุฬาภรณ์ จังหวัดชัยภูมิ, เขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น, เขื่อนห้วยกุ่ม จังหวัดชัยภูมิ และเขื่อนสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี เป็นโครงการสำรวจและวิจัยทรัพยากรกายภาพและชีวภาพ
และจากการดำเนินงานในระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2550-2554) ดังกล่าว จะเป็นโครงการการสำรวจและวิจัยทรัพยากรกายภาพและชีวภาพ ทั้ง พืช สัตว์ จุลินทรีย์ ไปแล้ว ดังนั้นกรอบการดำเนินงานในระยะ 5 ปี ต่อมา (พ.ศ. 2555-2559) จึงเข้าสู่การนำทรัพยากรไปใช้ประโยชน์ ดังนั้นจึงมีแผนการดำเนินโครงการวิจัยต่อเนื่องและการนำไปใช้ประโยชน์ในพื้นที่เขื่อนจุฬาภรณ์ จังหวัดชัยภูมิ พื้นที่ป่าชุมชนในจังหวัดขอนแก่น รวมทั้งพื้นที่ของมหาวิทยาลัยขอนแก่นด้วย และในปี พ.ศ. 2558-2559 มีแผนดำเนินโครงการวิจัยใหม่ในพื้นที่สวนสัตว์อุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี  และโครงการวิจัยต่อยอดในพื้นที่ปกปักพันธุกรรมพืชที่ได้ดำเนินงานวิจัยไปแล้ว และนอกจากงานสนองพระราชดำริเป็นคณะปฏิบัติงานวิทยาการ อพ.สธ. แล้ว มหาวิทยาลัยขอนแก่นยังมีกิจกรรม/โครงการ อื่นๆ ที่เข้าร่วมสนองพระราชดำริ ตามกรอบและกิจกรรมของโครงการ อพ.สธ. เช่น ประสานงานและให้ข้อมูลการจัดทำพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาโคกภูตากา จัดตั้งพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา อพ.สธ.-มหาวิทยาลัยขอนแก่น จัดตั้งศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มข.  งานสนับสนุนโรงเรียนสมาชิกสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน และสนับสนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเรื่องการสำรวจและจัดทำฐานทรัพยากรท้องถิ่น ประสานงานและสนับสนุนการดำเนินงานเครือข่ายเชิงประเด็นโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ (อพ.สธ.) สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา เครือข่ายอุดมศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน เป็นต้น

link ข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
แผนแม่บทระยะ 5 ปีที่หก (2560-2564) อพ.สธ. - มข.                      พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา อพ.สธ. - มหาวิทยาลัยขอนแก่น


รายงานประจำปี 2559

รายชื่อโครงการวิจัย อพ.สธ.-มข. ในการร่วมสนองพระราชดำริ ปี ๒๕๔๕ - ๒๕๖๐ โดยมีรายละเอียดการดำเนินงานในแต่ละปี  ดังนี้

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๔๕

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๔๖

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๔๗

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๔๘

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๔๙

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๕๐

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๕๑

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๕๒

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๕๓

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๕๔

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๕๕

โครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๕๖

ครงการวิจัยปีงบประมาณ  ๒๕๕๗

โครงการวิจัยปีงบประมาณ ๒๕๕๘

โครงการวิจัยปีงบประมาณ ๒๕๕๙

โครงการวิจัยปีงบประมาณ ๒๕๖๐





สำนักงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ มหาวิทยาลัยขอนแก่น


ชั้น 3 อาคารแก่นกัลปพฤกษ์ ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ขอนแก่น 40002 โทรศัพท์/โทรสาร 043-202-155 หมายเลขภายใน 42178-80