คำแนะนำเบื้องต้นก่อน Download เนื้อหาของตำรา

ผู้สอนได้เขียนตำราเพื่อให้ประกอบการสอน และได้นำเนื้อหามาลงไว้ให้ผู้ที่สนใจได้ download แต่อาจเจอปัญหา file ค่อนข้างใหญ่ อย่างไรก็ดี ตำราเล่มนี้ได้เผยแพร่ยังห้องสมุดของมหาวิทยาลัยที่เปิดสอนธรณีฟิสิกส์ ซึ่งสามารถค้นคว้าได้ จากห้องสมุดต่างๆ ข้อดีของการ download คือ ผู้อ่านจะได้เห็นภาพสี หากอ่านจากตำราจะเป็นภาพขาวดำ กรณีต้องการอ้างอิง ข้อมูลลงรายการบรรณานุกรมในสิ่งพิมพ์ ของตำราเล่มนี้คือ

เพียงตา สาตรักษ์
ธรณีฟิสิกส์เพื่อการสำรวจใต้ผิวดิน = Exploration geophysics / เพียงตา สาตรักษ์. - [ขอนแก่น] : ภาควิชาเทคโนโลยีธรณี คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2550.
x, 663 หน้า : ภาพประกอบ, แผนที่

1. ธรณีฟิสิกส์. 2. ธรณีฟิสิกส์ - การสำรวจ. 3. การสำรวจทางธรณีวิทยา. (1). มหาวิทยาลัยขอนแก่น. คณะเทคโนโลยี. ภาควิชาเทคโนโลยีธรณี.

QE501 พ944
ISBN 978-974-7707-02-1

อย่างไรก็ดี ก่อนที่จะ download ขอให้อ่านคำนำ และข้อแนะนำสำหรับการศึกษาเนื้อหาในตำราในเบื้องต้นก่อน และสำหรับนักศึกษาของภาควิชาเทคโนโลยีธรณี คณะเทคโนโลยี ตำราเล่มนี้มีจำหน่ายให้นักศึกษา 1 คนต่อ 1 เล่ม ด้วยราคาลดจากหน้าปก 50% ซึ่งภาควิชาได้สนับสนุนในส่วนนี้

คำนำคัดลอกจากหนังสือ

"ธรณีฟิสิกส์เพื่อการสำรวจใต้ผิวดิน" เป็นตำราที่แต่งขึ้นเพื่อประกอบการเรียนการสอนบางส่วนใน วิชา 664 390: การสำรวจธรณีฟิสิกส์ วิชา 664 491: วิศวกรรมธรณีฟิสิกส์ วิชา 664 740: ธรณีฟิสิกส์ประยุกต์ และ วิชา 664 741: การสำรวจด้วยคลื่นสั่นสะเทือนแบบสะท้อน ของภาควิชาเทคโนโลยีธรณี คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ผู้เขียนได้แต่งตำราเกี่ยวกับธรณีฟิสิกส์ที่เน้นเฉพาะเรื่องการสำรวจธรณีฟิสิกส์ด้วยคลื่นสั่นสะเทือนมาแล้ว และพบว่ามีส่วนช่วยให้นักศึกษาสนใจ กระตือรือร้นใคร่รู้ในวิชาธรณีฟิสิกส์มากยิ่งขึ้น ดังนั้นจึงใช้เวลาในช่วงของการลาเพิ่มพูนความรู้ แต่งตำราที่เกี่ยวข้องกับการสำรวจธรณีฟิสิกส์เพิ่มเติม โดยมีจุดประสงค์หลักคือ เพื่อให้นักศึกษาเข้าใจเนื้อหาของวิชาได้อย่างถ่องแท้ สามารถนำไปประยุกต์สำรวจได้จริง และสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง
ตำราเล่มนี้จะช่วยให้นักศึกษาสามารถค้นคว้าเพิ่มเติมและติดตามความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีการสำรวจ เพราะได้ปูพื้นฐานด้านศัพท์เทคนิค ทฤษฎี หลักการพื้นฐาน วิธีการสำรวจ การแปลความหมาย และขีดจำกัดของการสำรวจ
เนื้อหาของตำราเล่มนี้มีทั้งหมด 7 บท ได้แก่ (1) ธรณีฟิสิกส์เพื่อการสำรวจใต้ผิวดิน (2) การสำรวจวัดค่าความเร่งโน้มถ่วง (3) การสำรวจวัดค่าสนามแม่เหล็ก (4) การสำรวจวัดสภาพต้านทานไฟฟ้า (5) การสำรวจวัดคลื่นสั่นสะเทือน: ทฤษฎีและหลักการ (6) การสำรวจวัดคลื่นสั่นสะเทือนแบบหักเห และ (7) การสำรวจวัดคลื่นสั่นสะเทือนแบบสะท้อน การจัดลำดับของบทต่างๆ ผู้เขียนเริ่มจากการสำรวจที่อาศัยทฤษฎีและหลักการพื้นฐานอย่างง่ายเป็นลำดับแรก ดังนั้นหากต้องการให้เกิดผลสัมฤทธิ์ที่ดีในการศึกษาตำราเล่มนี้ ควรศึกษาไปตามลำดับ เนื้อหาในบทที่ 2-7 ได้แทรกแบบฝึกหัดเพื่อทบทวนความเข้าใจในหัวข้อสำคัญๆ ถ้าหากอ่านเพียงผ่านๆ โดยไม่ทำแบบฝึกหัดทบทวนตามที่กำหนดไว้ ย่อมจะไม่สัมฤทธิ์ผลเท่าที่ควร อีกทั้งยังอาจจะสับสนยากแก่การทำความเข้าใจ เพราะแบบฝึกหัดทบทวนจะเป็นแบบทดสอบความเข้าใจในหัวข้อที่อ่านผ่านมาแล้ว หากไม่สามารถทำแบบฝึกหัดทบทวนได้ ควรกลับมาทำความเข้าใจในเนื้อหา
ศัพท์วิทยาศาสตร์และศัพท์ธรณีวิทยา ผู้เขียนยึดตามราชบัณฑิตยสถาน ยกเว้นในส่วนที่ไม่มีบัญญัติไว้หรือกรณีที่พบว่าไม่สอดคล้องกับปรากฏการณ์เฉพาะสิ่ง ผู้เขียนใช้คำอธิบายใหม่เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจเนื้อหาตามข้อเท็จจริงดังที่ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ และได้ใช้ทับศัพท์ในบางคำ
ผู้เขียนจะยินดีเป็นอย่างยิ่ง ต่อคำแนะนำ ให้ปรับปรุงและแก้ไข เพื่อจะได้นำมาพิจารณาปรับปรุงในโอกาสต่อๆ ไป

กิติกรรมประกาศ

ตำราเล่มนี้ได้รับงบประมาณสนับสนุนบางส่วนจาก ภาควิชาเทคโนโลยีธรณี คณะเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับความช่วยเหลือในด้านการพิมพ์และพิสูจน์อักษรจาก คุณณัฐกานต์ ทัพภูมี และได้รับความช่วยเหลือในการวาดภาพประกอบจาก คุณอาภัสราภรณ์ วิราศรี ตำราเล่มนี้สำเร็จไม่ได้หากไม่ได้ศึกษา ค้นคว้า จากตำราหลากหลายเล่ม พร้อมรายงานการวิจัย ข้อมูล และผลการสำรวจที่ได้กล่าวรายนามไว้ในเอกสารอ้างอิง จึงขอขอบคุณมา ณ ที่นี้
ผู้เขียนขอกราบขอบพระคุณ ครู อาจารย์ ที่ได้อบรมสั่งสอน ให้ความรู้และเป็นตัวอย่างที่ดีในการทำงาน โดยเฉพาะ ศาสตราจารย์ ดร.ปริญญา นุตาลัย ขอกราบขอบพระคุณ รศ. เพียงใจ-สาตรักษ์ อึ้งสกุล และ ดร.สร้อยสังวาลย์ สาตรักษ์ ที่ให้คำแนะนำ สนับสนุนเกี่ยวกับการเรียน การสอน และการทำงานของผู้เขียนด้วยดีมาตลอด ขอขอบพระคุณ Dr. Thomas Boyd จาก Colorado School of Mines, Dr. Roy a. Johnson จาก University of Arizona และ Oz Yilmaz จาก Anatolian Geophysical, Istanbul ที่อนุเคราะห์ให้ผู้เขียนนำภาพบางส่วน มาใช้ประกอบในตำราเล่มนี้ พร้อมสนับสนุนให้กำลังใจในการเรียบเรียงตำราเพื่อเผยแพร่ความรู้ทางธรณีฟิสิกส์ นอกจากนี้ขอขอบคุณ ดร. จันทร์เพ็ญ โทมัส และ ดร. พิเชษฐ์ กิจธารา ที่อธิบายและตอบข้อสงสัยในหลักฟิสิกส์บางประการ ขอขอบใจนักศึกษาธรณีวิทยาที่ได้ให้ข้อท้วงติง และข้อเสนอแนะต่างๆ
ความดีของตำราเล่มนี้ขอมอบให้ สมาชิกในครอบครัวของผู้เขียน ตลอดทั้งครู อาจารย์ และผู้มีส่วนร่วมในการทำให้ตำราเล่มนี้เสร็จสมบูรณ์

คำแนะนำสำหรับนักศึกษา

อาจารย์มีข้อแนะนำในการศึกษาเพื่อให้สัมฤทธิ์ผล ดังต่อไปนี้
1. ศึกษาคำนำรวมทั้งคำแนะนำต่างๆ ให้ดี และขอย้ำว่า ควรทำความเข้าใจไปทีละบททีละหัวข้อ อย่าอ่านตำราเล่มนี้อย่างผ่านๆ ควรสังเกตและอ่านสื่อในภาพต่างๆ ที่แสดงในตำราเล่มนี้ให้เข้าใจ
2. เนื้อหาส่วนใหญ่ในส่วนของทฤษฎี หลักการพื้นฐาน และคณิตศาสตร์ เป็นเนื้อหาส่วนที่นักศึกษาได้เรียนมาแล้วทั้งสิ้น การสำรวจธรณีฟิสิกส์เป็นการต่อยอดจากทฤษฎีและหลักการพื้นฐาน นักศึกษาจะได้เห็นวิธีการนำความรู้มาประยุกต์ใช้ประโยชน์ และนอกจากนี้ จะต้องนำเอาความรู้ทางธรณีวิทยา มาประกอบในการแปลความหมายใต้ผิวดินให้ได้
3. ควรกำหนดเวลาในการศึกษาเนื้อหาในตำราเล่มนี้อย่างสม่ำเสมอ แบบฝึกหัดทบทวนที่กำหนดให้ทำควรต้องทำ คำถามเกี่ยวกับการคำนวณต่างๆ หากใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์พื้นฐาน เช่น Excel จะช่วยทำให้การคำนวณทำได้รวดเร็วขึ้น แต่หากไม่ใช้ก็สามารถทำได้เช่นเดียวกัน
4. อย่าเรียนโดยการท่องจำ จะไม่เกิดประโยชน์ในอนาคตของการทำงาน การที่ได้คิด แก้ปัญหา คิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ จากการทำแบบฝึกหัดทบทวนด้วยตนเอง จะทำให้เข้าใจและจดจำได้ตลอดไป
5. นอกเหนือจากการเรียนรู้ในภาคปฏิบัติการที่จัดไว้ให้ ควรหาเวลาว่างเพื่อออกสำรวจและฝึกใช้เครื่องมือสำรวจด้วยตนเอง และควรติดตามความก้าวหน้าทางการสำรวจ ปัจจุบันเทคโนโลยีของเครื่องมือการสำรวจมีความก้าวหน้าไปมาก แต่การประยุกต์สำรวจธรณีฟิสิกส์จะสบผลสำเร็จหรือไม่ขึ้นอยู่กับความเข้าใจในทฤษฎีและหลักการพื้นฐาน รวมทั้งขีดจำกัดของการสำรวจเป็นสำคัญ การมีเครื่องมือสำรวจที่ดีและทันสมัย แต่ผู้สำรวจไม่เข้าใจหลักการพื้นฐาน ไม่เข้าใจสภาพธรณีวิทยา การประยุกต์สำรวจย่อมไม่ประสบผลสำเร็จ