4. Muntiacus muntjak  (Zimmermann, 1780)

เก้ง, อีเก้ง, ฟาน / Common Barking Deer, Red Muntjak

picture from : www.chiangmaizoo.com

Physical Appearance

Habitat

Cytogenetics

Hematology and Blood Biochemistry

Molecular Genetics

Other

ถิ่นกำเนิด     ศรีลังกา อินโดภาคใต้ จีนตอนใต้ พม่า มาเลเซีย สุมาตรา ชวา บอร์เนียว ไหหลำ หมู่เกาะซุนดาอินโดจีน และไทย

ลักษณะ     เป็นกวางขนาดเล็กสีน้ำตาลสด หรือน้ำตาลแดง มีชื่อเรียกหลายชื่อ เช่น "กวางเห่า" หรือ "กวางที่มีหน้ามีคิ้ว" หรือ " แกะป่า" เป็นต้น มีเขาเฉพาะตัวผู้ เขาสั้น ฐานตั้งของเขายาว และขามีแขนงเล็ก ๆ แตกออกข้างละ 2 กิ่ง โดยแตกออกเป็นกิ่ง เขาคู่หน้าเรียกว่า "กิ่งรับหมา" และกิ่งเขาคู่หลังทอดยาวขึ้นไปไม่แตกกิ่งก้านเช่นในกวางพวกอื่น ๆ ปลายเขาคู่หลังจะโค้งเข้าด้านในตัว หลัดเขาทุกปี ยกเว้นตัวผู้ที่แก่มาก ๆ ตัวผู้มีเขี้ยวยาวยื่นออกมานอกริมฝีปาก ใช้เป็นอาวุธสำคัญในการป้องกันตัวและต่อสู้กัน

นิสัย     ชอบอยู่ลำพังตัวเดียว ยกเว้นฤดูผสมพันธุ์อยู่เป็นคู่ ชอบอยู่ตามพงหญ้าที่รกทึบ และตามป่าทั่วไปทุกชนิด ออกหากินตอนเช้าตรู่ และตอนเย็นหรือกลางคืน ตอนกลางวันหลบนอน อยู่ตามพุ่มไม้เตี้ย ๆ ออกหากินตามทุ่งโล่ง พงไม้เตี้ย ๆ หรือแนวชายป่าใกล้ ๆ บ้านคน ป่าไผ่ ป่ารวก ป่าละเมาะ มีนิสัยปราดเปรียว เมื่อตื่นตกใจจะส่งเสียงร้อง "เอิ๊บ-เอิ๊บ-เอิ๊บ" เป็นระยะ ๆ คล้ายเสียงสุนัข เห่าได้ยินไปไกล หู ตา จมูก ไวมาก ตัวผู้ชอบต่อสู้กันเพื่อแย่งตัวเมีย กระหายน้ำบ่อย ต้องลงมากินน้ำทุกเย็น กินดินโป่งด้วย

การสืบพันธุ์     ฤดูผสมพันธุ์คือ ฤดูหนาว ตั้งแต่พฤศจิกายน ถึง มกราคม ตกลูกต้นฤดูฝนพอดี ปกติตกลูกครั้งละหนึ่งตัว ตั้งท้องนาน ราว 6 เดือน ออกลูกตามใต้พุ่มไม้หนา ลูกเก้งมีจุดสีขาวตามตัว ถ้าอายุประมาณ 6 เดือน จุดสีขาวนั้นก็จะค่อย ๆ จางหายไป เก้งผสมพันธุ์ได้เมื่ออายุได้ 18 เดือน อายุยืน ประมาณ 15 ปี

อาหาร     ชอบกินใบไม้ หน่ออ่อนของพืชมากกว่ากินหญ้า อาหารตามธรมชาติของมันได้แก่ ใบไม้ ยอดไม้หน่อไม้ ลูกไม้บางชนิด เช่น มะขามป้อม มะม่วงหิมพานต์ มะม่วงป่าจะชอบเป็นพิเศษ เปลือกอ่อนของต้นไม้บางชนิดก็ชอบกิน

เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ 2

data from : www.chiangmaizoo.com

picture from : www.zoothailand.org ลักษณะทั่วไป      เป็นกวางขนาดเล็ก ลำตัวยาวประมาณ 1 เมตร สูงประมาณ 50 เซนติเมตร น้ำหนัก 14-18 กิโลกรัม ตัวผู้มีเขาสั้น ยาวประมาณ 15 เซนติเมตร และมีแขนงเล็ก ๆ แตกออกข้างละสองกิ่ง ตัวเมียไม่มีเขา ขนตามลำตัวสีน้ำตาลแดง มีต่อมน้ำตาขนาดใหญ่และแอ่งน้ำตาลึก ตัวผู้มีเขี้ยวยาวยื่นออกมานอกริมฝีปาก ใช้สำหรับป้องกันตัว ลูกเก้งมีจุดสีขาวตามตัว และจะค่อยจางหายไปเมื่อมีอายุได้ราว 6 เดือน        ถิ่นอาศัย, อาหาร      ศรีลังกา อินเดียภาคใต้ จีนตอนใต้ พม่า มาเลเซีย อินโดจีน สุมาตรา ชวา บอร์เนียว หมู่เกาะซุนดา และทุกภาคของประเทศไทย      เก้งกินใบไม้อ่อน หน่อไม้อ่อน มะขามป้อม และมะม่วงป่า พฤติกรรม, การสืบพันธุ์      มักชอบอาศัยอยู่ตามลำพังตัวเดียวตามพงหญ้าและป่าทั่วไป เว้นแต่ในช่วงฤดูผสมพันธุ์จะอยู่เป็นคู่ เป็นสัตว์ออกหากินตอนเย็นและเช้าตรู่ กลางวันหลับนอนตามพุ่มไม้ เมื่อตกใจจะส่งเสียงร้อง "เอิ๊บ-เอิ๊บ-เอิ๊บ" คล้ายเสียงสุนัขเห่า และเป็นสัตว์ที่กระหายน้ำเก่ง      เก้งเริ่มผสมพันธุ์ได้เมื่ออายุปีครึ่ง ออกลูกครั้งละ 1 ตัว สถานภาพปัจจุบัน      เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 สถานที่ชม       สวนสัตว์ดุสิต สวนสัตว์เปิดเขาเขียว สวนสัตว์เชียงใหม่ สวนสัตว์นครราชสีมา สวนสัตว์สงขลา data from www.zoothailand.org