.....ข้อมูลต่าง ๆ จัดทำขึ้นโดยอาจารย์อนุรักษ์  ทองสุโขวงศ์ ภาควิชาการเงินและบัญชี คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.....
หน้าหลัก
 การบัญชีต้นทุน
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการบัญชีต้นทุน
วิธีการบัญชีในระบบการผลิต
การบัญชีต้นทุนการผลิต
การคำนวณต้นทุนผลิตภัณฑ์ร่วมและผลิตภัณฑ์พลอยได้
บทฝึกหัด
แหล่งวิทยากร
อาจารย์ผู้สอน 
 
 
 

การบัญชีต้นทุน : โดยอาจารย์อนุรักษ์  ทองสุโขวงศ์

วิธีการบัญชีในระบบการผลิต
 ค่าใช้จ่ายในการผลิต

ค่าใช้จ่ายในการผลิตเป็นต้นทุนในการผลิตสินค้าอย่างหนึ่งได้แก่ วัตถุดิบทางอ้อม ค่าแรงงานทางอ้อม ค่าประกันภัยโรงงาน ค่าซ่อมแซมโรงงาน ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ไม่มีความสัมพันธ์โดยตรงกับผลิตภัณฑ์ นอกจากนั้นยังมีค่าใช้จ่ายในการผลิตบางประเภทที่ไม่อาจคิดโดยตรงกับแผนกต่าง ๆ ได้แก่เงินเดือนผู้ควบคุมโรงงาน ค่าเสื่อมราคาโรงงาน ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ต้องนำมาคิดเป็นต้นทุนของผลิตภัณฑ์โดยการปันส่วน การคิดค่าใช้จ่ายในการผลิตเข้าเป็นต้นทุนผลิตภัณฑ์มีปัญหายุ่งยากหลายอย่าง วิธีเดียวที่ใช้สะดวกและง่าย คือ ใช้อัตราถัวเฉลี่ยซึ่งเรียกว่าเป็นอัตราค่าใช้จ่ายในการผลิต

            วิธีหาอัตราค่าใช้จ่ายในการผลิตวิธีหนึ่งก็คือ  รวบรวมค่าใช้จ่ายในการผลิตที่เกิดขึ้นจริงในงวดหนึ่งหารด้วยปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงของค่าใช้จ่ายในการผลิตมากที่สุด เช่น ใช้ชั่วโมงแรงงานมากมีผลให้จ่ายค่าใช้จ่ายในการผลิตรายการต่าง ๆ ไปมาก ก็ใช้จำนวนชั่วโมงแรงงานหารค่าใช้จ่ายในการผลิตหรือถ้าเห็นว่ายิ่งใช้เครื่องจักรเดินเครื่องมากขึ้นยิ่งทำให้จ่ายค่าใช้จ่ายมากขึ้น ก็นำเอาชั่วโมงเครื่องจักรมาเป็นตัวหารค่าใช้จ่ายในการผลิต จะได้อัตราค่าใช้จ่ายในการผลิตต่อชั่วโมงแรงงานหรือต่อชั่วโมงเครื่องจักร

            การหาอัตราค่าใช้จ่ายในการผลิตอีกวิธีหนึ่งก็โดยใช้อัตราที่หาขึ้นล่วงหน้า อัตราที่ได้ไม่เป็นอัตราของงวดหนึ่งงวดใดโดยเฉพาะ แต่จะเป็นอัตราสำหรับงวดที่กิจการถือว่าใช้ได้กับการดำเนินงานปกติทุก ๆ งวด ดังนั้น ถ้าสมมติว่า ใช้ชั่วโมงแรงงานทางตรงเป็นเกณฑ์ก็อาจหาอัตราค่าใช้จ่ายในการผลิตล่วงหน้าได้ดังนี้

            อัตราค่าใช้จ่ายในการผลิต  =        ค่าใช้จ่ายในการผลิตกะประมาณสำหรับปี

                                                    จำนวนชั่วโมงแรงงานทางตรงกะประมาณสำหรับปี

 ตัวอย่าง สมมติว่างบประมาณของค่าใช้จ่ายในการผลิตสำหรับปีเป็นดังนี้

            วัตถุดิบทางอ้อม                                        85,000 บาท
            ค่าแรงงานทางอ้อม                                120,000 บาท
            ค่าซ่อมแซมและบำรุงรักษา                        50,000 บาท
            ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร                             20,000 บาท
            ค่าน้ำมันหล่อลื่น                                       32,000 บาท
            ค่าไฟฟ้า                                                   53,000 บาท
            ค่าประกันภัย                                            40,000 บาท
                                    รวม                               400,000 บาท

 

ถ้าประมาณว่าชั่วโมงแรงงานที่ใช้ไปใน 1 ปี จะเท่ากับ 160,000 ชั่วโมง

            อัตราค่าใช้จ่ายในการผลิต   =     

                                                =    2.50  บาท ต่อชั่วโมงแรงงานทางตรง

 

เมื่อคำนวณหาอัตราค่าใช้จ่ายในการผลิตได้แล้ว ก็จะคิดค่าใช้จ่ายในการผลิตเข้าเป็นต้นทุนของผลิตภัณฑ์โดยคูณจำนวนชั่วโมงแรงงานทางตรงที่ใช้กับผลิตภัณฑ์ที่ทำไปรุ่นหนึ่ง ๆ ด้วยอัตราค่าใช้จ่ายในการผลิต เช่น การผลิตสินค้ารุ่นหนึ่งใช้แรงงานทางตรง 150 ชั่วโมง คิดค่าใช้จ่ายในการผลิตเป็นของการผลิตสินค้ารุ่นนี้ได้  เท่ากับ 375 บาท (150 x 2.50) รายการบัญชีมีดังนี้

งานระหว่างทำ

375

 

 

ค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างาน

 

375

       

 

            สังเกตว่า เมื่อโอนค่าใช้จ่ายในเป็นต้นทุนของงานที่ผลิตนั้น จะเครดิตบัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างานแต่เมื่อมีค่าใช้จ่ายค่าใช้จ่ายในการผลิตเกิดขึ้นจริงจะเดบิตบัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิต ดังนั้นจึงมีบัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิต 2 บัญชี คือ บัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิตสำหรับลงรายการจ่ายค่าใช้จ่ายในการผลิตจ่ายจริงและบัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างานสำหรับคิดต้นทุนของค่าใช้จ่ายในการผลิตเป็นต้นทุนของสินค้า ตลอดเวลาบัญชีทั้งสองจะลงยอดเพียงด้านเดียวเท่านั้น

ค่าใช้จ่ายในการผลิต

 

ค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างาน

X X

                

 

                            

X X

X X

 

 

 

X X

 

            การลงรายการจ่ายค่าใช้จ่ายต่าง ๆ นอกเหนือจากวัตถุทางอ้อมและแรงงานทางอ้อมที่กล่าวมาแล้วจะบันทึกบัญชี

เดบิต  ค่าใช้จ่าย                                       XX
                         เครดิต
  เงินสด/เจ้าหนี้                                XX

ต่อเมื่อรู้ว่าการใช้จ่ายนั้นเป็นของการผลิตสินค้าก็จะโอนเป็นค่าใช้จ่ายในการผลิต

เดบิต  ค่าใช้จ่ายในการผลิต                         XX
          เครดิต
   ค่าใช้จ่าย                                     XX

             ในทางปฏิบัติจำนวนที่เดบิตไว้ในบัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิต มักไม่เท่ากับจำนวนที่เครดิตไว้ในบัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างาน กล่าวคือจำนวนค่าใช้จ่ายในการผลิตที่จ่ายไปจริงจะไม่เท่ากับจำนวนค่าใช้จ่ายในการผลิตที่คิดเข้าเป็นต้นทุนของผลิตภัณฑ์ ในตอนสิ้นงวดบัญชีจะปิดบัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างานไปเข้าบัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิต  บัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างานก็จะปิดหมดไป ถ้าค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างานต่ำกว่า ค่าใช้จ่ายในการผลิตแสดงว่ากิจการมีการคิดค่าใช้จ่ายในการผลิตเข้างานต่ำไป (under-applied หรือ under-absorbed overhead) ถ้าค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างานสูงกว่าค่าใช้จ่ายในการผลิต แสดงว่ากิจการคิดค่าใช้จ่ายในการผลิตเข้างานสูงไป (over-applied or over-absorbed overhead) และจำนวนผลแตกต่างของสองบัญชีนี้อาจปิดเข้าบัญชีต้นทุนสินค้าที่ขาย  หรืออาจปันส่วนเข้าต้นทุนสินค้าที่ขาย สินค้าสำเร็จรูปและบัญชีงานระหว่างทำตามยอดคงเหลือที่มีอยู่ของแต่ละบัญชี

            ตัวอย่าง สมมติว่าสิ้นงวดบัญชีหนึ่ง บัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิตปรากฏยอดดังนี้

ค่าใช้จ่ายในการผลิต

 

ค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างาน

X

                           

 

       

 X

X

 

 

 

 X

385,000

 

 

 

350,000

             รายการปิดบัญชีมีดังนี้

ค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างาน
ต้นทุนสินค้าที่ขาย

350,000
35,000

 

 

ค่าใช้จ่ายในการผลิต

 

385,000

       

            หรือจะลงบัญชีปิดบัญชีค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างานก่อน แล้วจึงโอนผลต่างไปบัญชีต้นทุนสินค้าที่ขายก็ได้

ค่าใช้จ่ายในการผลิตคิดเข้างาน

350,000

 

 

ค่าใช้จ่ายในการผลิต

 

350,000

ต้นทุนสินค้าที่ขาย

35,000

 

 

ค่าใช้จ่ายในการผลิต

 

35,000



NAVIGATOR:  หน้าหลัก --> การบัญชีต้นทุน-->วิธีการบัญชีในระบบการผลิต-->ค่าใช้จ่ายในการผลิต
 

Return to top

2005 Anurak Tongsukhowong : Management Science : Khonkaen University